Wykorzystywanie dzieci w celach zarobkowych

wykorzystywanie
„Chcę, by zrozumiano, że żadna książka, żaden lekarz nie zastąpią własnej czujnej myśli, własnego uważnego spostrzegania.” Janusz Korczak

Niemal każdy turysta czy podróżnik, który odwiedził kraje rozwijające się, zetknął się z kwestią przemocy wobec dzieci lub jakimś sposobem ich wykorzystywania. Wykorzystywanie dzieci może przybierać różne formy, z których część jest zupełnie oczywista (np. zmuszanie nieletnich do prostytucji), część jest znana, ale niewidoczna dla przeciętnego podróżnika (np. wielogodzinna, wyczerpująca praca dzieci w szwalniach), a część jest tak zawoalowana, że nawet będąc jej naocznym świadkiem można nie zdawać sobie sprawy z jej występowania (np. trzymanie dzieci w tzw. „fałszywych sierocińcach” w celu wyłudzania pieniędzy od turystów).

Do najczęstszych form wykorzystywania dzieci, które występują w krajach i regionach chętnie odwiedzanych przez podróżników, należą:
– zmuszanie nieletnich do świadczenia usług seksualnych na rzecz turystów (tzw. seksturystyka),
– zmuszanie dzieci do pracy (najczęściej ponad siły i prawie zawsze kosztem edukacji dzieci) np. przy sprzedaży pamiątek turystom,
– zmuszanie dzieci do dawania występów turystom (zarówno na ulicy, jak i w popularnych hotelach) lub do udziału w innych „atrakcjach” dla turystów (na przykład uczestnictwo w walkach tajskiego boksu),
– traktowanie dzieci jako atrakcji, która ma przyciągnąć turystów do tzw. „ludzkich zoo/skansenów”, np. ubieranie dzieci w tradycyjne stroje i/lub nadawanie im „etnicznego” wyglądu (często poprzez kaleczenie ich, np. robiąc trwałe tatuaże czy zakładając sprawiające ból i deformujące ciało ozdoby),

– umieszczanie dzieci (które często mają przynajmniej jednego biologicznego rodzica) w domach dziecka, które służą zarabianiu poprzez wyłudzanie pieniędzy od turystów i wolonturystów, którzy chcą pomóc dzieciom (tzw „biznes sierocy” – więcej o tym trudnym i złożonym temacie tutaj),

przyuczanie dzieci do pozowania do zdjęć z turystami, tulenia się do nich i bycia uroczymi wobec nich w celu wyłudzenia pieniędzy lub darów,

zmuszanie dzieci do żebractwa (więcej o tej kwestii tutaj).

Nie zawsze i nie wszystkie sytuacje są wyzyskiem nieletnich. Zupełnie różnie należy ceniać sytuację, gdy ktoś zmusza 8-letnie dziecko do wielogodzinnej pracy na ulicy przy sprzedaży pamiątek turystom, a zupełnie inaczej, gdy 14-letnie dziecko godzinę czy dwie spędza po szkole pomagając rodzicom przy rodzinnym straganie. Przy ocenie sytuacji musimy wykorzystać zarówno wiedzę na temat społeczności danego kraju (i występujących w nim patologii), jak i zwykły zdrowy rozsądek i trzeźwą ocenę sytuacji. Jeśli masz wątpliwości, czy dana sytuacja jest związana z nieprawidłowym traktowaniem dzieci, na wszelki wypadek nie angażuj się w działania, które mogą przyczynić się do utrwalenia  danego potencjalnie szkodliwego zjawiska (np. nie kupuj towarów od  dziecka, jeśli masz podejrzenia, że jest ono wykorzystywane przez dorosłych). Natomiast ZAWSZE zgłaszaj takie sytuacje odpowiednim służbom / organizacjom (spis kontaktów poniżej).

Pamiętajmy, że to my, dorośli, bez względu na okoliczności, jesteśmy odpowiedzialni za dobrostan dzieci. A dzieci mają prawo i przywilej polegać na nas i wierzyć, że zapewnimy im bezpieczeństwo. Jeśli jesteś świadkiem wykorzystywania dzieci lub jakiejkolwiek formy przemocy wobec nich, w miarę możliwości zareaguj, najlepiej informując o sytuacji odpowiednie instytucje (spis poniżej). Przemysł turystyczny rozrasta się w bardzo dynamicznym tempie. Niestety mechanizmy ochrony dzieci już nie.

Poniżej znajduje się spis danych kontaktowych instytucji i/lub służb bezpieczeństwa, którym można zgłaszać nadużycia wobec dzieci w wybranych krajach globalnego Południa. Jeśli nie ma liście kraju, co do którego masz informacje dot. organizacji / służb pomagających dzieciom, chętnie skorzystamy z Twojej wiedzy, napisz do nas: prawadziecka@goandact.org.

Azja

  • Bangladesz
    • 1098 (organizacja Aparajeyo)
    • lub 999 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Bhutan
    • 1090 (organizacja Aparajeyo)
    • lub 113 (numer alarmowy policji);
  • Birma
    • 199 (numer alarmowy policji);
  • Chiny
    • 110 (numer alarmowy policji);
  • Filipiny
    • 163 (+632) 4110856 (organizcja Bantay Bata 163)
    • lub 911 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Indie
    • 1093 (całodobowa linia pomocy dzieciom, Child Line India)
    • lub 112 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Indonezja
    • (+62) 082366914444 (organizacja Friends International)
    • lub 110 lub 112 (uniwersalne numery alarmowe);
  • Kambodża
    • 1280 (całodobowa linia pomocy dzieciom CHC)
    • lub (+855) 12 311 112 (organizacja Friends International)
    • lub 012 999 999 (numer alarmowy policji)
    • lub 097 778 0002 (numer alarmowy policji dla przestępstw, których ofiarami bądź sprawcami są turyści);
  • Laos
    • 2077877555 (organizacja Friends International)
    • lub 1195 (numer alarmowy policji i pogotowia);
  • Malezja
    • 15999 (linia pomocy dzieciom Childline Malaysia)
    • lub 1800 255 0000 (numer alarmowy policji do zgłaszania przestępstw);
  • Nepal
    • 1090 (linia pomocy dzieciom Child Helpline Nepal)
    • lub 100 (numer alarmowy policji)
    • lub 977-1-4412748 (numer alarmowy policji do zgłaszania przestępstw)
    • lub 104 (numer alarmowy policji do zgłaszania zaginięcia dziecka);
  • Papua Nowa Gwinea
    • 715-08000 (organizacja Chlidfund),
    • w kraju nie funkcjonuje jeden uniwersalny numer alarmowy (jest ich wiele w zależności od regionu; pełna lista znajduje się tutaj);
  • Sri Lanka
    • 1929 (rządowa linia pomocy dzieciom)
    • lub 011-2433333 (numer alarmowy policji);
  • Tajlandia
    • 1387 (linia pomocy dzieciom Child Line Thailand)
    • lub 191 (numer alarmowy policji)
    • lub 1155 (numer alarmowy policji dla przestępstw, których ofiarami bądź sprawcami są turyści);
  • Tajwan
    • 113 (linia pomocy dzieciom i kobietom)
    • lub 110 (numer alarmowy policji);
  • Wietnam
    • 113 (numer alarmowy policji).

Afryka

  • Botswana
    • 999 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Demokratyczna Republika Kongo
    • 117 (organizacja Tukinge Watoto);
  • Etiopia
    • 991 (numer alarmowy policji),
  • Kamerun
    • (+237) 22025295 (organizacja Defence for Children International)
    • lub 112 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Kenia
    • 116 (całodobowa linia pomocy dzieciom Childline Kenya)
    • lub 999 lub 112 lub 911 (numery alarmowe policji);
  • Lesotho
    • 800 22345 lub 116 (całodobowa linia pomocy dzieciom Child Helpline Lesotho)
    • lub 10111 (numer alarmowy policji)
    • lub 08600 10 111 (numer do zgłaszania przestępstw);
  • Malawi
    • 116 (linia pomocy dzieciom Tithandizane Helpline)
    • lub 997 (numer alarmowy policji);
  • Mauretania
    • 17 (numer alarmowy policji)
    • lub 116 (numer alarmowy żandarmerii narodowej);
  • Mauritius
    • 999 ub 112 (numery alarmowe policji)
    • lub 148 (numer do zgłaszania przestępstw);
  • Mozambik
    • 10111 (numer alarmowy policji)
    • lub 08600 10 111 (numer do zgłaszania przestępstw);
  • Namibia
    • 061 232221 lub 116 (linia pomocy dzieciom i rodzinom)
    • lub 264 (62) 1-0111 (numer alarmowy policji);
  • Nigeria
    • 0808-0551-376 (linia pomocy dzieciom organizacji HDI)
    • lub 112 lub 199 (uniwersalne numery alarmowe);
  • Republika Południowej Afryki
    • 0 800 055 555 (linia pomocy dzieciom Childline South Africa)
    • lub 112 lub 10111 (uniwersalne numery alarmowe);
  • Senegal
    • 116 (linia pomocy dzieciom ALLO)
    • 17 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Sierra Leone
    • 88002027 (organizacja Childhelp SIerra Leone)
    • lub 900 (numer alarmowy policji);
  • Suazi (Eswatini)
    • 9664 (rządowa linia pomocy dzieciom i kobietom)
    • lub 10111 (numer alarmowy policji)
    • lub 08600 10 111 (numer policji do zgłaszania przestępstw);
  • Tanzania
    • 116 (organizacja C-Sema)
    • lub 112 (numer alarmowy policji);
  • Uganda
    • 116 (rządowa linia pomocy dzieciom)
    • lub 999 lub 112 (numery alarmowe policji);
  • Wybrzeże Kości Słoniowej
    • 800 800 80 (organizacja SOS Enfants en detresse)
    • lub 110 lub 111 lub 170 (uniwersalne numery alarmowe);
  • Zambia
    • 116 (linia pomocy dzieciom Childline Zambia)
    • lub 999 (uniwersalny numer alarmowy)
    • lub 991 (numer alarmowy policji);
  • Zimbabwe
    • 116 (całodobowa linia pomocy dzieciom Helpline Zimbabwe)
    • lub 999 (uniwersalny numer alarmowy).

Ameryka Centralna i Południowa

  • Argentyna
    • 103 lub 107 (uniwersalny numer alarmowy, tylko w stolicy Buenos Aires)
    • lub 144 (numer alarmowy do zgłaszania aktów przemocy tylko w stolicy Buenos Aires)
    • lub 911 (uniwersalny numer alarmowy; tylko w stolicy Buenos Aires);
  • Boliwia
    • 156 (linia pomocy dzieciom Linea156)
    • lub 110 (numer alarmowy policji);
  • Brazylia
    • 123 (linia pomocy dzieciom 123Alo!)
    • lub 190 (numer alarmowy policji);
  • Chile
    • 800 200 818 (telefon pomocy dzieciom TeleInfancia)
    • lub 133 (numer alarmowy policji);
  • Dominikana
    • 911 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Ekwador
    • 101 (uniwersalny numer alarmowy)
    • lub 02-2543-983 (numer alarmowy policji dla przestępstw, których ofiarami bądź sprawcami są turyści);
  • Jamajka
    • 119 (numer alarmowy policji)
    • lub 927-3507 (numer policji do zgłaszania przestępstw);
  • Kolumbia
    • 106 (linia pomocy dzieciom organizacji Corpolatin)
    • lub 123 (alarmowy numer policji);
  • Meksyk
    • 911 (uniwersalny numer alarmowy);
  • Nikaragua
    • 133 (rządowa linia pomocy dzieciom i rodzinie)
    • lub 118 (uniwersalny numer alarmowy)
    • lub 101 (numer alarmowy policji dla przestępstw, których ofiarami, bądź sprawcami są turyści);
  • Paragwaj
    • 147 (linia pomocy dzieciom i przeciwdziałania przemocy);
  • Peru
    • 0800-2-2210 (linia pomocy dzieciom Fundacji ANAR)
    • lub 105 (numer alarmowy policji);
  • Salwador
    • (02) 290 6030 lub (02) 290 6060 lub (03) 282 2225 (linia pomocy dzieciom, kobietom i ofiarom przemocy);
  • Surinam
    • 123 (linia pomocy dzieciom i przeciwdziałania przemocy Bel123)
    • 115 (numer alarmowy policji);
  • Trynidad i Tobago
    • 131 lub 800-4321 (linia pomocy dzieciom ChildLine)
    • 999 (numer alarmowy policji);
  • Urugwaj
    • 0 800 5050 (niebieska linia pomocy dzieciom i młodzieży)
    • lub 911 (uniwersalny numer alarmowy w stolicy kraju – Montevideo)
    • lub 02-911 (uniwersalny numer alarmowy poza stolicą kraju).

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons 4.0  (CC BY-NC-ND 4.0).

Opracowanie tekstu: Magdalena Szymańska.

Wybrane prawa zastrzeżone na rzecz Fundacji Go’n’Act.